کمبود آب در ایران

کارشناسان و اساتید زیاد به موضوع کم آبی در ایران پرداختند و ما در این مجال اصلا قصد نداریم به ابعاد جدیدی از این مشکل بپردازیم. هدف ما در اینجا ارائه راهکارهای علمی و عملی برای مدیریت و گذر از مشکل کم آبی در ایران است. همانطورکه همه استحضار دارند بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در کشور است، با علم به این واقعیت راهکار ما نیز بر همین مبناء (کشاورزی) خواهد بود.

اگر ما بتوانیم در بخش کشاورزی حتی ۱۰٪ از آب مصرفی فعلی را کاهش دهیم قدمی بزرگ برای مدیریت و عبور از مشکل کم آبی بر خواهیم داشت.

این راهکارها چیست؟

این راهکارها خیلی ساده ولی خیلی مهم و کاربردی هستند که در زیر به این راهکارها خواهیم پرداخت.
۱-کم کردن نیاز آبی در انواع کشت ها و طولانی تر شدن فواصل آبیاری:

یکی از کاربردی ترین روش ها برای مدیریت مصرف آب در کشاورزی کاهش نیاز آبی در انواع کشتهاست. اگر ما بتوانیم در کشتی مثل کشت گندم بدون وارد آمدن استرس و ایجاد تنش در گیاه مقدار آب مصرفی در یک سطح مشخص را کاهش دهیم می توانیم مقدار مشخصی از مصرف آب را نیز کم کنیم. به عنوان مثال اگر برای آبیاری ۱ هکتار کشت گندم ۱۰۰ واحد آب مصرف می کردیم ۹۰ واحد آب مصرف کنیم.

یک سئوال مهمی که در اینجا با آن مواجه می شویم این است که این کار چگونه امکان پذیر است؟

برای محقق شدن این مهم باید به دو اصل اساسی زیر عمل کنیم:
الف) افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک
ب) افزایش ظرفیت نگهداری آب در گیاه

در بین کشاورزان اصطلاحی وجود دارد به نام سیراب شدن زمین در آبیاری. مهمترین عامل در سرعت سیراب شدن خاک همین ظرفیت نگهداری آب در خاک است. سریع ترین و مطمئن ترین راه ها برای افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک عبارتند از:

اصلاح ساختار (فلور) خاک
افزایش میزان مواد ارگانیک خاک

شاید با اصطلاح اصلاح ساختار خاک آشنائی داشته باشید ولی افزایش میزان مواد ارگانیک در خاک راهی کاملا مدرن و به روز است که در مقالات آتی به صورت مفصل به آن خواهیم پرداخت.

در مورد طولانی تر شدن فواصل آبیاری هم مشخص است که با انجام کارهای فوق نه تنها مقدار آب مصرفی کمتر خواهد شد بلکه فواصل آبیاری هم طولانی تر خواهد بود. به عنوان مثال اگر در یک باغ با شرایط قبلی از هر ۱۴ روز آبیاری انجام می شد با انجام این کارها از هر ۲۱ روز امکان آبیاری وجود خواهد داشت.

۲- افزایش میزان برداشت:

هدف اصلی از کشاورزی تولید میوه است. اگر ما بتوانیم میزان برداشت از واحد سطح در انواع کشتها را افزایش بدهیم به راحتی می توانیم نسبت به کاهش سطح زیر کشت در عین حفظ میزان برداشت قبلی یا حتی افزایش آن نسبت به مدیریت مصرف آب و کاهش استفاده از آن نقش اساسی ایفاء کنیم.

پرواضح است که با کاهش سطح زیر کشت مقدار آب مصرفی هم کاهش پیدا خواهد کرد. یعنی اگر ما به عنوان مثال در ۲ هکتار کشت گندم مقدار متوسط ۷ تن برداشت داشتیم و با انجام تمهیداتی (که در مقالات بعدی به صورت کامل به آنها اشاره خواهیم کرد) همین مقدار را در ۱.۵ هکتار برداشت داشته باشیم می توانیم ۲۵٪ میزان مصرف آب را کاهش دهیم.

در صورت وجود هر گونه سئوال یا ارائه اطلاعات بیشتر می توانید از یکی از راه ها برای ایجاد تماس استفاده کنید:

موبایل + تلگرام + واتس آپ ۰۹۱۴۳۰۹۴۰۶۴
ایمیل:jalal.aliyoun@Gmail.com

با تشکر
دکتر جلال علیون
اردیبهشت ۹۷


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *